Σλαβικός Εθνοφυλετισμός και ο κίνδυνος για την Ορθοδοξία

Ο Εθνοφυλετισμός καταδικάστηκε το 1872 από τη Μεγάλη Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου ως αίρεση. Η παρούσα εισήγηση μιλά για την επιβίωση και την ανάπτυξη του εθνοφυλετισμού από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα. Γίνεται ένας τεχνικός διαχωρισμός σε εθνοφυλετισμό ελληνικού και σλαβικού “τύπου”, με ιδιαίτερη επισήμανση στους κινδύνους του τελευταίου

Ο ελληνικός εθνοφυλετισμός γεννιέται στα σπλάγχνα της δυτικής κοινωνίας, η οποία προσπαθεί να ανεξαρτητοποιηθεί από την εκκλησαστική ρωμαιοκαθολική επιβολή, αλλά και όλες τις επιπτώσεις του Εκατονταετούς και του Τριακονταετούς Πολέμου. Βγαίνει από αυτούς τους πολέμους εξαντλημένη και ορίζει πλέον την ταυτότητά της επί τη βάσει της γεωγραφικής περιοχής και όχι οιασδήποτε εκκλησιαστικής ή θρησκευτικής ταυτότητας

Αυτή την παράδοση κληρονομεί μοιραία και το νεοσύστατο ελληνικό κράτος, το οποίο υπό την επίδραση των Βαυαρών αντιβασιλέων υποτάσσει την Ελλαδική Εκκλησία και τη θέτει σε μεγάλες περιπέτειες με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, οδηγώντας την σε σχίσμα. Αυτή είναι η απαρχή του ελληνικού εθνοφυλετισμού, ο οποίος θεωρεί την Εκκλησία όργανο του Έθνους

Απ’ την άλλη μεριά, ο σλαβικός εθνοφυλετισμός και πιο συγκεκριμένα ο ρωσικός βασίζεται στην απόσταση που υπάρχει στις σλαβικές φυλές μεταξύ λαού και εξουσίας. Ο Χριστιανισμός γίνεται γρήγορα ένα πολιτικό όργανο επιβολής, ενώ παράλληλα τα σλαβικά κράτη που σχηματίζονται εχθρεύονται έντονα το Βυζαντινό Κράτος και δημιουργούν διαρκώς προβλήματα στα σύνορά του

Ο σλαβικός εθνοφυλετισμός κορυφώνεται με την απαίτηση και τον εκβιασμό του Οικουμενικού Πατριάρχη Ιερεμία Β’ του Τρανού από τον Τσάρο Θεόδωρο για αναγνώριση Πατριαρχικής αξίας στην Εκκλησία της Ρωσίας το 1589. Από εκεί και πέρα ανοίγει ο μακρύς δρόμος του Πανσλαβισμού και η θεωρία της Τρίτης Ρώμης, μέσω των οποίων ο ρωσικός πλέον επεκτατισμός διαχέεται παντού

Τον 19ο αιώνα ο ρωσικός εθνοφυλετισμός κορυφώνεται με τη δημιουργία της Βουλγαρικής Εξαρχίας, μιας σχισματικής Εκκλησίας που οδήγησε σε 50 χρόνια χριστιανικής αδελφοκτονίας σε όλη την περιοχή της Μακεδονίας, ενώ παράλληλα η Εκκλησία της Ρωσίας πιέζει για τον οποιονδήποτε έλεγχο στα εκκλησιαστικά πράγματα. Το 1899, για πρώτη φορά, το Πατριαρχείο Αντιοχείας αποκτά Άραβα Πατριάρχη και όχι Έλληνα μετά από ρωσική επέμβαση, ενώ συγχρόνως ξεκινά η ρωσική διείσδυση στο Άγιο Όρος που θα κορυφωθεί στις αρχές του 19ου αιώνα με ψευδομοναχούς-πράκτορες του Κομμουνιστικού Ρωσικού Κράτους

Τα τελευταία χρόνια η ρωσική διείσδυση επιχειρεί την προσέγγιση της Εκκλησίας της Αχρίδος. Αφότου το κράτος της Βόρειας Μακεδονίας προσέγγισε το Οικουμενικό Πατριαρχείο, η Ρωσία έσπευσε να ασκήσει νέες πιέσεις στην Εκκλησίας της Αχρίδος, η οποία καλείται τώρα να απαντήσει σε ένα εκκλησιαστικό ερώτημα ταυτότητας

Σλαβικός Εθνοφυλετισμός και ο κίνδυνος για την Ορθοδοξία, Με τον π. Ιωσήφ Κουτσούρη